Kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego to budowanie świadomości wśród ludzi, że mogą mieć wpływ na rzeczywistość. W ostateczności możesz skorzystać ze skargi na organ władzy.
Społeczeństwo obywatelskie opiera się na kontroli władzy. Podobnie jak pisanie wniosków i petycji, istnieje możliwość napisania skargi na organy władzy. Skargę możesz napisać na:
- organy administracji publicznej,
- organy jednostek samorządu terytorialnego,
- organizacje społeczne,
- organy władzy ustawodawczej (Sejm i Senat),
- władzę wykonawczą (Prezydent RP i Rada Ministrów),
- władzę sądowniczą (sądy i trybunały),
- przedsiębiorstwa państwowe,
- inne państwowe jednostki organizacyjne (art. 224 k.p.a.).
Przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, ale także naruszenie praworządności lub interesów skarżących, oraz przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Gdzie składać skargi?
Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, to skargę na:
- radę gminy, powiatu i sejmiku województwa – do wojewody, a w zakresie spraw finansowych – do regionalnej izby obrachunkowej,
- organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej – do wojewody,
- wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw dotyczących zadań zleconych – do rady gminy,
- zarząd powiatu, starostę, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw dotyczących zadań zleconych – do rady powiatu,
- zarząd i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw dotyczących zadań zleconych – do sejmiku województwa,
- wojewodę w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu – do właściwego ministra, a w innych sprawach – do prezesa Rady Ministrów,
- inny organ administracji rządowej, organ przedsiębiorstwa państwowego lub inną państwową jednostkę organizacyjną – do organu wyższego stopnia lub sprawującego bezpośredni nadzór,
- ministra – do prezesa Rady Ministrów,
- organ centralnego i jego kierownika jest organ, któremu podlega.
Na powyższej liście widać, że niekiedy skarga na daną osobę będzie rozpatrywana przez organ, który tę osobę mianował na stanowisko. Jeśli skarga nie przyniesie rezultatu, a podejrzewasz złamanie prawa, możesz złożyć zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Wówczas prokuratura sama sprawdzi, czy delikwent popełnił przewinienie.
Może się tak zdarzyć, jeśli chcesz złożyć skargę na przewodniczącego rady, który może dużo, ale tak naprawdę nie ma określonego miejsca składania skarg na jego pracę. Co istotne, dane oskarżyciela są chronione i nieupubliczniane, chyba, że zażyczysz sobie ich upublicznienia.
Podstawa prawna
Art. 63 Konstytucji RP, dział VIII kodeksu postępowania administracyjnego.
